Home Up

Talfyriad o

 

Cylchlythyr Cymdeithas Ffynhonnau Cymru

Rhifyn 50, Haf 2021

 

Heb Ddŵr, Heb Ddim

Ffynhonnau Caerdydd ar Cylch

Rhan 4

Robin Gwyndaf

 

Ffynnon Daf, 1861. S.C. ac A.M. Hall, The Book of South Wales.

 

Ffynnon Daf

Dyma un or ffynhonnau hynotaf yn y sir, os nad yng Nghymru. Saif yng ngwelyr Afon Taf, gerllaw Tongwynlais. Fei gorchuddir hin llwyr pan fo llif yn yr afon ... Nid oes mynedfa ati ym misoedd y gaeaf, ond yn ystod misoedd yr hf gellir cerdded ati drwy welyr afon yn eithaf hwylus.36

   

Pwll nofio Ffynnon Daf 1930

 

Mynedfa bresennol Ffynnon Taf (llun Phil Cope)

 

 

Adeilad newydd arfaethedig Ffynnon Daf.  

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC

 

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC  

 yn enwog am Iachu pob Clefyd: 

Saint Govans Well yn ystod  350 mlynedd (parhad).

Ymhelaethiadau cyfoes

Bu St Govans Chapel yn atyniad twristaidd poblogaidd ers talwm, yr hyn y gellir ei ddeall o gofio ei leoliad dramatig, a thros amser y mae manylion y straeon ar chwedlau wedi mynd yn fwyfwy helaeth. Mae hyn iw weld yn neilltuol wrth gymharur adroddiadau byrion gwreiddiol r fersiynau estynedig a gyhoeddir heddiw. Cyn y 18fed ganrif nid oedd sn am fedd y sant, cell y sant, y garreg gloch, ac ati, sydd oll bellach rhan annatod o chwedl St Govan. Anodd gwybod pryd y daeth y traddodiadau hyn i fod gyntaf. Mae bod bedd y sant o dan yr allor y tu mewn ir capel yn enghraifft ddiddorol. Ceir y gred hon yn fynych mewn disgrifiadau or capel, bellach, ond yn rhyfedd ddigon nis ceir mewn llawer o adroddiadau cyn y ganrif bresennol.

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC

Ffynhonnau Sanctaidd Gogledd Iwerddon.

Maer Dr Celeste Ray, o Brifysgol y De, Texas, ar ddechrau prosiect cofnodi ffynhonnau sanctaidd chwe sir Gogledd Iwerddon. Mae wedi llunio cronfa wybodaeth syn cofnodi eu henwau, ac unrhyw draddodiadau yn eu cylch.

Mae 187 o ffynhonnau sanctaidd wediu cofnodi yng nghofnod henebion Gogledd Iwerddon, ac y mae rhai ohonynt yn cael eu defnyddio hyd heddiw: ond y maent tan fygythiad oherwydd datblygiadau cyfoes, ac ni wyddys sawl un a gollwyd. Bydd y Dr Rayn cydweithio thm ymchwil Treftadaeth Guddiedig Ffynhonnau Sanctaidd sydd newydd ei ffurfio ym Mhrifysgol Queens, Belffast, i astudio a chofnodi pwysigrwydd daearyddol, hanesyddol ac ieithyddol y ffynhonnau.

 

Coeden garpiau wrth Ffynnon Olcan, Antrim.

Ceir rhagor o fanylion yma: https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-56216763  

                                                                                                                                                                                HH.

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC

 

Cymdeithas Ffynhonnau Cymru ar y We

Gwefan: www.ffynhonnau.cymru

Gweplyfr:  Cymdeithas Ffynhonnau Cymru

                  Trydar: @ffynhonnau  

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC

Llygad y Ffynnon yw cylchlythyr Cymdeithas Ffynhonnau Cymru. Y golygydd yw Howard Huws, Bangor, a gellir gyrru unrhyw gyfraniad at y rhifyn nesaf ato yn golygydd@ffynhonnau.cymru erbyn 31.11.2021, os gwelwch yn dda. Gellir ei alw ar 07870 797655.

 

Mae pob croeso i unrhyw un sydd diddordeb yn natur, hanes ac arwyddocd ffynhonnau Cymru ymuno r Gymdeithas. Y tl aelodaeth yw 10 y flwyddyn i unigolion, 15 i deulu, ac 20 i gorfforaeth; ac anogir pawb i dalu trwy archeb banc uniongyrchol, os gwelwch yn dda maen arbed cymaint o drafferth.

 

Er mwyn ymaelodi, neu adnewyddu aelodaeth, llanwch y ffurflen ar-lein yn http://www.ffynhonnaucymru.org.uk/ffurflen_aelodaeth.htm a gyrrwch hi at Gwyn Edwards yn trysorydd@ffynhonnau.cymru, neu cysylltwch Gwyn neu unrhyw swyddog arall yn uniongyrchol.

 

Cofiwch fod l-rifynnau 1-40 Llygad y Ffynnon yn awr ar gael ar gryno-ddisg. Maen drysorfa o wybodaeth ynghylch ffynhonnau ein gwlad, a hynny am ddim ond 6.50c. Er mwyn archebu copi, cysylltwch Dennis Roberts yn dennis.h.roberts@btinternet.com. Cofiwch hefyd am WEFAN Cymdeithas Ffynhonnau Cymru yn www.ffynhonnau.cymru, neu gallwch ein canfod tan Ffynhonnau Cymru. Mae yno doreth o wybodaeth, gan gynnwys manylion ffynhonnau unigol, copau o l-rifynnau Llygad y Ffynnon, manylion a hanes y Gymdeithas, a ffurflen ymaelodi ar-lein.

CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC CFfC

 

Home Up